Araç Kiralama Faaliyetlerine Kapsamlı Düzenleme

Yeni Gelişme

Ticaret Bakanlığı (“Bakanlık”) tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik (“Yönetmelik”), 15 Ağustos 2026 tarihli ve 33341 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Yönetmelik, tüketicilere yönelik kısa süreli araç kiralama faaliyetlerini ilk kez tek bir çatı altında ve kapsamlı biçimde düzenlemekte, sektöre yetki belgesi zorunluluğu getirmekte ve 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmektedir.

Kapsam

Yönetmelik, gerçek veya tüzel kişi tacirler ile esnaf ve sanatkarların, tüketici niteliğindeki kiracılara aynı kiracı için en fazla 29 gün süreyle verdiği kısa süreli kiralama hizmetlerini kapsamaktadır. Kapsama giren taşıtlar, tescil belgesinde sınıfı M1, M1G, N1 ve N1G olan motorlu kara taşıtlarıdır. Buna karşılık 30 gün ve üzeri uzun süreli kiralamalar, kiracısı tüketici olmayan kısa süreli kiralamalar, dakikalık veya saatlik kullanıma dayalı paylaşımlı kiralamalar ve kamp taşıtı kiralamaları kapsam dışında bırakılmıştır.

Yönetmelik yalnızca kiralama işletmelerini değil, kiralama ilanlarının yayımlandığı ilan platformları ile üzerinden rezervasyon, ödeme veya sözleşme kurulabilen aracı platformları da yükümlülük altına almaktadır.

Yetki Belgesi Zorunluluğu

Yönetmeliğin getirdiği en önemli yenilik, yetki belgesi olmadan ticari faaliyet kapsamında araç kiralama yapılamayacak olmasıdır. Yetki belgesi, işletmenin bulunduğu yerdeki ticaret il müdürlüğü tarafından Bakanlıkça kurulacak Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden verilecek, her işletme için ayrı düzenlenecek ve devredilemeyecektir.

Belge alınabilmesi için vergi mükellefiyeti, meslek odası kaydı ve faaliyet konusu şartlarının yanı sıra, kiralama sorumlusunun Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı motorlu kara taşıtı kiralama danışmanı (Seviye 4) belgesine sahip olması gerekmektedir. Mesleki yeterlilik belgesi bulunmayan kişilerin kiralama sorumlusu veya danışmanı olarak istihdam edilmesi de yasaklanmıştır.

İşletmenin filosuna ilişkin asgari şartlar ise faaliyet gösterilen yere göre farklılaşmaktadır:

Kiralamaya konu taşıtların ayrıca klasik taşıtlar hariç model yılına göre 6 yaşın üzerinde olmaması, elektrikli taşıtlarda 300.000, diğer taşıtlarda 180.000 kilometreyi aşmamış olması, ağır hasar kaydının bulunmaması ve Bilgi Sistemine kayıtlı olması gerekmektedir. Yönetmelik hükümlerine aykırılık nedeniyle yetki belgesi iptal edilen işletmeye ve ilgililerine bir yıl süreyle yeni belge verilmeyecektir.

Kiracıyı Koruyan Başlıca Kurallar

Yönetmelik, kiralama sürecinin her aşamasında tüketici lehine ayrıntılı kurallar içermektedir. Kira sözleşmesi yazılı olarak veya elektronik ortamda kurulacak, sözleşme öncesinde bedeller, hak ve yükümlülükler ile fesih koşullarını içeren ön bilgilendirme yapılacaktır.

Ön ödemeli rezervasyonlarda kiracı, teslim saatinden önceki 24 saate kadar rezervasyonu bedelsiz iptal edebilecek, bu süre içindeki iptallerde ise rezervasyon formunda belirtilmiş olması koşuluyla en fazla bir günlük kira bedeli tutarında iptal bedeli alınabilecektir. İade işlemleri yedi gün içinde tamamlanacaktır.

Depozito tutarı, altı gün ve altındaki kiralamalarda en fazla üç günlük, daha uzun kiralamalarda en fazla yedi günlük kira bedeliyle sınırlandırılmış, depozito olarak çek, senet, teminat mektubu ve benzeri borç doğurucu belge alınması yasaklanmıştır. Kasko ve sigortadan yararlanma ek bir bedele bağlanamayacak, bir saate kadar iade gecikmelerinde bedel talep edilemeyecektir.

Hasar ve arıza rejiminde ispat yükü işletmeye bırakılmıştır. Kira süresi içinde ortaya çıkan arızanın kiracıdan kaynaklandığı işletme tarafından ispatlanmadıkça kiracı sorumlu tutulamayacak, hasar bedeli talebi ancak bağımsız ekspertiz raporuyla mümkün olacak, işletme personelince hazırlanan raporlar ispat aracı olarak kullanılamayacaktır. Taşıt teslim ve iade belgeleri düzenlenmeyen kiralamalarda kiracıdan hasar bedeli istenemeyecektir.

Platformlara İlişkin Yükümlülükler

İlan ve aracı platformlar, işletmelerin üyelik ve kayıt işlemlerinden önce Bilgi Sistemi üzerinden yetki belgesi kontrolü yapmakla, belgesiz işletmelerin üyeliğine izin vermemekle ve ilanlarda yetki belgesi numarasına yer verilmesini sağlamakla yükümlü kılınmıştır.

Yönetmelik ayrıca aracı platformların işletmelere karşı haksız ticari uygulamalarını ayrıntılı biçimde yasaklamaktadır. Kiralama bedellerinin taşıtın tesliminden itibaren beş iş günü içinde işletmeye aktarılmaması, işletme ve kiracı verilerinin izinsiz kullanılması, aracılık sözleşmesinde geçmişe etkili değişiklik yapılması ve nesnel ölçüt olmaksızın sıralamada geriye düşürme gibi uygulamalar her durumda haksız kabul edilecektir.

Yürürlük ve Geçiş Takvimi

Yönetmelik kademeli bir geçiş öngörmektedir:

Halihazırda kiralama faaliyetinde bulunan işletmelerin sorumluları bakımından öğrenim, iflas etmemiş olma ve adli sicile ilişkin şartlar aranmayacak, ancak mesleki yeterlilik belgesi şartı geçerli olacaktır. Bakanlık, geçiş sürelerini bir yıla kadar uzatmaya yetkilidir.

Sonuç

Yönetmelik, bugüne kadar genel hükümlerle yürüyen kısa süreli araç kiralama faaliyetlerini izne bağlı, kayıtlı ve denetimli bir sektöre dönüştürmektedir. Aykırılıklar hakkında 6563 sayılı ve 6585 sayılı Kanunlarda öngörülen idari para cezaları uygulanacaktır.

Kiralama işletmelerinin 1 Temmuz 2027 tarihine kadar yetki belgesi başvurularını tamamlamak üzere vergi ve oda kayıtlarını gözden geçirmesi, personelinin mesleki yeterlilik belgelendirmesini planlaması ve 1 Ocak 2028’e kadar filolarını asgari sayı, yaş, kilometre ve hibrit veya elektrikli taşıt şartlarına uygun hale getirmesi gerekmektedir. Sözleşme setlerinin, rezervasyon süreçlerinin ve depozito uygulamalarının yeni kurallara göre güncellenmesi, platformların ise Bilgi Sistemi entegrasyonuna ve yetki belgesi kontrol mekanizmalarına şimdiden hazırlanması önem arz etmektedir.

Konuya ilişkin çalışmalarımız hakkında bilgi için ticari sözleşmeler sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.

Daha fazla bilgi için: [email protected] | www.semizlaw.com/tr/iletisim/